Szlaki turystyczne

Szlak Spacerowy Grodu nas rzeką Włodzicą

Spacer po najstarszej części miasta, w czasie którego nie tylko można podziwiać najcenniejsze zabytki Nowej Rudy, ale również najciekawsze i najbardziej osobliwe miejsca.

Czas przejścia: 2,5h.

Punkt na trasie Rynek i Ratusz - obecny jest 3 noworudzkim ratuszem w tej lokalizacji, a 4. historycznie. Zbudowany został w 1884 r. w stylu biedermeier. W okresie 1892-1894 powiększono go poprzez podniesienie dachu oraz ozdobiono (portal, wykusze i okienne szczyty). W północno - zachodnim narożniku budynku wmurowano fontannę z barokową figurą Św. Floriana (1756 r.). Ratusz, jeden z najładniejszych w Polsce, jest budowlą reprezentacyjną. Niegdyś wokół niego budowano kramy kupieckie oraz sukiennice. Ciekawostką są znajdujące się w Ratuszu gabloty z odciskiem paleozoicznego gada (Dateosaurus macrourus), żyjącego kiedyś na tym terenie. Jest to siedziba władz miejskich.

Znaczek turystyczny z ratuszem można nabyć w punkcie Informacji Turystycznej w Nowej Rudzie – Rynek 2. Noworudzki Rynek został wytyczony ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ, otoczonego budynkami wybudowanymi w różnych latach. Wychodzi z niego 6 ulic. Warta uwagi jest pierzeja północno-wschodnia, najstarsza, z zachowanymi podcieniami. 

Punkt na trasie Rynek - fontanna z grupą figuralną św. Jana Chrzciciela - pomnik z brązu z 1909r. wykonany wg projektu prof. Werner-Schwarzburga z Wrocławia, przedstawia scenę chrztu Jezusa. Cokół i balustrada wykonana z granitu strzelińskiego. 

Punkt na trasie Rynek – figura św. Floriana – od 1908 r. wmurowana w naroże Ratusza na nowym cokole. Rzeźba z piaskowca, wykonana prawdopodobnie w pracowni Michaela Klahra w 1756 r., fundowana przez miasto. Pierwotnie stała przy studni na środku Rynku, w 1855 r. przeniesiono ją do poł.-zach. części.

Punkt na trasie ul. Piłsudskiego 2 – Zamek Stillfriedów - pierwsza wzmianka z 1352 r. mówi o drewnianym zamku na kamiennych fundamentach wybudowanym przez Wusthuba (właściciela Nowej Rudy), kolejny właściciel von Donyn polecił w tym miejscu wznieść zamek kamienny, a kolejny, von Stilfried w latach 1536-1550 zleca jego rozbudowę. W 1622 r. zamek spłonął w czasie najazdu na miasto wojsk cesarskich. W 1663 r. dokonano odbudowy i przebudowy zamku. Kolejne przebudowy spowodowały, że widoczne są różne formy architektoniczne, ale dominującym stylem całego obiektu  pozostaje późny barok. Okazały czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem i pięcioosiowym portykiem zwieńczonym balustradą i mansardowym dachem wznosi się na krawędzi skarpy tzw. górnego miasta i od strony południowo - zachodniej zamyka, wraz z dawnym placem przedzamcza, noworudzki rynek. Obecnie własność prywatna. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 11 - kościół pw. św. Mikołaja – zbudowany, w miejscu wcześniej tu zlokalizowanych świątyń, w latach 1885-1890 tj. po pożarze miasta w 1884 r. Jest to neogotycka świątynia, 3. nawowa, na planie krzyża łacińskiego, jedna z piękniejszych na Dolnym Śląsku, nawiązuje do francuskich katedr i niemieckich kościołów halowych. Istotnym elementem jest 72 m. wieża. Najcenniejsze elementy jego wyposażenia pochodzą z XIX, a nawet XV w. Szczególnie cenne są: gotycka kamienna figura św. Krzysztofa z 1511 r., gotycka drewniana polichromowana figura Matki Bożej z XV w., rzeźba św. Franciszka z Asyżu i figura św. Mikołaja. We wnętrzu uwagę zwracają ołtarz główny, 6 ołtarzy bocznych, rzeźby 12 apostołów, a także płyta nagrobna ks. Hoffmana w nawie głównej i żyrandole wzorowane na tych z katedry w Akwizgranie. 

Punkt na trasie  ul. Fredry - dawny budynek teatru, kina, obecnie dom handlowy – budynek  wzniesiono około XIX w. W latach 1945-1989 mieściło się w nim kino, po którego likwidacji prowadzono tam działalność produkcyjną, usługową i handlową. 

Punkt na trasie ul. Fredry  15 – budynek mieszkalno-usługowy  -  dawny młyn – budynek wymieniany już w dokumencie z 1352 r. jako młyn należący wówczas do wsi Włodowice. Był to młyn dominialny, który przed 1807 r. został sprzedany i zmienił swoje przeznaczenie. W czasie przebudowy w końcu XIX w. podwyższony o 2 nadbudowane kondygnacje.

Punkt na trasie ul. Fredry 6 -  budynek prawdopodobnie powstał w miejscu dawnej ujeżdżalni konnej w latach 1800-1807. Później były tam 2 gospody. Warte uwagi są sklepienia, dwa późno barkowe portale z datami 1800 i 1807 oraz inicjałem O (noworudzka rodzina Opitzów). W okresie przedwojennym znajdowała się tam gospoda „Pod Gwiazdą”, po 1945 r. piwiarnia „Pod Beczką”. 

Punkt na trasie ul. Fredry 1 dawny dom handlowy Wolfa (ze sfinksem nazywanym syrenką noworudzką oraz płaskorzeźbą, przedstawiająca historię transportu, wykonaną z ceramiki bolesławieckiej). Budynek powstały w końcu XVI w. W XVIII w. należał do jednego z bogatszych noworudzkich sukienników Antona Michaela Wolfa prowadzącego interesy handlowe z kupcami zamorskimi, o czym może świadczyć znajdujący się na narożniku budynku sfinks z uskrzydloną głową nazywany również noworudzką syrenką. W 1920 r. otrzymał nową dekorację fasady wykonaną z ceramicznych plakiet z ceramiki bolesławieckiej przedstawiającą środki transportu z lat 30-tych XIX w. oraz początku XX w. 

Punkt na trasie figura św. Jana Nepomucena z 1706 r. - najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Skrzyżowanie ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Punkt na trasie ul. Piastów pomnik św. Jana Nepomucena z 1752 r. 

Punkt na trasie ul. Nadrzeczna Domy Tkaczy – ciąg 6 budynków, zwróconych podcieniami w kierunku rzeki, powstałych w latach 1708-1818. Są to domy 2 lub 3 taktowe. W przednie takty wbudowano sklepione podcienia wsparte na słupach z czerwonego piaskowca. Pod podcieniami prowadzi ciąg pieszy. Pierwotnie drewniane, przebudowane i podwyższone końcem XIX w. Zachowały się kamienne, datowane portale. Jedyny zachowany drewniany dom z podcieniami wyburzono w 1960 r. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 53 - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – historycznie pierwsza świątynia w Nowej Rudzie, związana z pierwszą wzmianką o Nowej Rudzie wymieniającą jej proboszcza Reynharda w 1337 r. Zlokalizowany jest w najstarszej części miasta. Wg legendy powódź przyniosła w to miejsce drewniany krzyż. Uznano to za znak boży i postawiono na pamiątkę tego zdarzenia drewnianą świątynię. Wokół  pobudowano domostwa i tak powstała osada zwana Neurode ("Nowe karczowisko"). Pierwszą drewnianą świątynię spalili husyci w 1428 r. Odbudowano ją również jako drewnianą. Kościół stracił na znaczeniu w 1502 r., gdy wybudowano murowany i lepiej usytuowany ówczesny kościół pw. św. Mikołaja (obecnie kościół Wniebowzięcia NMP). W 1726 r. na jego miejscu wzniesiono świątynię murowaną, w stylu barokowym. Jest to budowla jednonawowa, prostokątna, o salowym wnętrzu przechodzącym w węższe, trójbocznie zakończone prezbiterium, z wieżą od frontu i z romańskimi oknami. We wnętrzu główny ołtarz to jednocześnie XII i XIV stacja Drogi Krzyżowej. Nad tabernakulum znajduje się olbrzymi krucyfiks przedstawiający konanie Chrystusa, natomiast pod mensą ołtarzową przedstawione jest złożenie do grobu. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna - Kaplica Loretańska – jedyna zachowana na Ziemi Kłodzkiej. Konsekrowana w 1768 r. Pierwszy remont obiektu miał miejsce w 1884 r., ostatni do II wojny światowej w 1918 r. Po wojnie kaplicę wyremontowano staraniem Fundacji Odnowy Ziemi Noworudzkiej przy współpracy samorządu miasta. Przed noworudzką kaplicą loretańską w latach 1773 – 1841 powstał zespół rzeźb: Chrystus na Krzyżu, Matka Boska, św. Józef, a poniżej modlący się Jezus w Ogrójcu i 3 rzeźby śpiących apostołów, prowadzą do niej monumentalne schody. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 23 - budynek dawnego młyna  wodnego – na ścianie budynku znajdują się 2 kartusze herbowe z literami LG (Ludwik Goetzen) i czeskimi lwami z datą 1758. Po wojnie w budynku tym była fabryka zabawek, a teraz jest siedziba Noworudzkiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego. 

Punkt na trasie ul. Cmentarna 31 - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - kościół drewniany istniał w tym miejscu pod koniec XV w. Obecną świątynię wzniesiono w latach ok. 1500 – 1502, jako kościół parafialny pw. św. Mikołaja, gdy przeniesiono tutaj siedzibę  parafii z kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Nowe wezwanie kościół otrzymał przed 1693 r. Od 1693 r. zwany był także Kościołem Brackim z uwagi na istnienie erygowanego przy nim Bractwa NMP. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce w latach ok. 1700 – 1730. Przy kościele zachował się stary kamienny bruk, a nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

Punkt na trasie ul. Podjazdowa 8 – kawiarnia Biała Lokomotywa - nazwa związana jest z Festiwalem Studentów Szkół Artystycznych, odbywającym się cyklicznie w Nowej Rudzie w latach 70. XX w. i heppeningiem „Biała lokomotywa”. W lokalu mistrz świata baristów podaje kawę w wielu wariantach smakowych.  

Punkt na trasie ul. Podjazdowa - Most Zamkowy - zabytkowy, kamienny wiadukt w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku). Obydwie ulice wychodzą z Rynku, a most umożliwia ich skrzyżowanie na różnych poziomach (jest dwuprzelotowy) i uwidacznia różnice poziomów w obszarze miasta. Znajdują się na nim daty budowy i remontów (1626, 1796, 1846).


Szlak Niebieski Przyjaźni Polsko-Czeskiej

Szlak powstał z inicjatywy koła PTTK im. Gwarków Noworudzkich i we współpracy z Klubem Czeskich Turystów z Broumova. Pozwala przejść malowniczą trasą z Nowej Rudy do Broumova z uwzględnieniem na trasie najciekawszych elementów historycznych i przyrodniczych.

Czas  przejścia: 2 h 10 min.

Punkt na trasie ul. Kolejowa - stacja PKP - przez miasto przebiega linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych, obecnie jedna z najpiękniejszych w Polsce. Powstała w latach 1879-1880, a przebudowana do dwutorowej w latach 1903-12. Pierwotnie miała to być część Śląskiej Kolei Górskiej, będącej elementem połączenia Berlina z Wiedniem. Służyła nie tylko połączeniom pasażerskim, ale też do wywożenia węgla z noworudzkich kopalń. Linia przechodzi przez 3 dwukomorowe tunele, 8 bardzo wysokich wiaduktów oraz 2 mosty o konstrukcji stalowej. Z wiaduktów można oglądać piękne krajobrazy. Budynek stacji rozbudowano prawdopodobnie w 1903 r. w stylu neoklasycystycznym łączonym ze stylem arkadowym. 

Punkt na trasie ul. Kościelna 30 - Dwór wzniesiony w 1598 r. przez Bernharda von Stillfrieda z charakterystycznym portalem wykonanym przez włoskiego kamieniarza, o czym świadczą liczne motywy zdobnicze. W czasie wojny 30-letniej oraz w drugiej poł. XVIII w. dwór pełnił okresowo siedzibę właścicieli dóbr noworudzkich. W latach 1796-1816 w jednej z sal odprawiane były nabożeństwa dla wspólnoty ewangelickiej. Następnie został odkupiony od rodziny von Magnis, kolejnych właścicieli, przez rodzinę Tschischwitzów, w których posiadaniu znajdował się do lat 30. XIX w. Następnym właścicielem był Alfred von Aulock z Poliwody. W 1823 r. dwór spłonął, po czym został odbudowany jeszcze w pierwszej poł. XIX w. Przebudowany w latach 1850-1860, kiedy dobudowano wieżę w stylu nawiązującym do neoklasycyzmu i tudorowskiego neogotyku. Do roku 1930 pełnił funkcję siedziby szlacheckiej, później użytkowany był jako rządcówka. Piwnice dworu od XVI w. były przeznaczone na magazyn wina. Dwór, po 1945 r., był budynkiem użyteczności publicznej, obecnie jest własnością prywatną.   

Punkt na trasie przejście przez most nad linią kolejową Kłodzko – Wałbrzych, znanym lokalnie jako zielony most GPS: 50º34'39.2"N 016º29'33.5"E 468m

Punkt na trasie zbocza Góry Krępiec  GPS: 50º34'31.6"N 016º29'10.0"E 484m 

Punkt na trasie wyrobisko kamieniołomów 

Punkt na trasie leśne rozdroże GPS: 50º34'27.4"N 016º29'01.2"E 528m 

Punkt na trasie most kolejowy we Włodowicach GPS: 50º34'19.8"N 016º28'39.3"E 427m 

Punkt na trasie Włodowice 28 - kościół św. Piotra Kanizjusza (GPS: 50º34'29.4"N 016º28'35.2"E 403m 

Punkt na trasie droga do Świerk  GPS: 50º34'30.4"N 016º28'32.7"E 414m 

Punkt na trasie widok na piaskowcowy kanion GPS: 50º34'33.2"N 016º28'22.5"E 430m 

Punkt na trasie piękna panorama Włodowic i Nowej Rudy 

Punkt na trasie przydrożna  kaplica, obok której rośnie dąb papieski GPS: 50º34'24.3"N 016º28'09.5"E 466m 

Punkt na trasie  wzniesienie gaik GPS: 50º34'20.1"N 016º27'52.2"E 513m 

Punkt na trasie zabudowania Rzędziny (dawniej nazywanej Fluchtem), a następnie dolina Marcowskiego Potoku GPS: 50º34'33.2"N 016º27'13.4"E 473m 

Punkt na trasie rozdroże GPS: 50º34'40.8"N 016º26'57.2"E 516m 

Punkt na trasie skraj  lasu GPS: 50º34'48.6"N 016º26'51.0"E 526m 

Punkt na trasie granica państwa i skrzyżowanie z zielonym szlakiem granicznym (słupek nr 195/4) GPS: 50º34'56.0"N 016º26'39.1"E 551m słupek 195/4 (č. 195/4) 

Punkt na trasie wejście na zielony szlak wiodący do Sonova GPS: 50º34'54.8"N 016º26'25.2"E 511m 

 


Kontakt

Godziny otwarcia

  •   od  grudnia do czerwca
    - pn. -pt. w godz. 8:00 - 16:00

  • od lipca do sierpnia
    - pn. - pt. w godz. 8:00 - 16:00
    - sob., niedz. 9:00 -14:00

    * od września do listopada
    - pn. - pt. w godz. 8:00-16:00
    - sb. 9:00-14:00

     

    Nowa Ruda 57-400, ul. Rynek 2
    Telefon: +48 74 872 03 08
    Fax: +48 74 872 22 68
    Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Projekt pn. Poprawa atrakcyjności kulturalnej i turystycznej noworudzkiego rynku poprzez organizację imprez masowych, współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013